Ceviz Ne Zaman Hasat Edilmelidir?

Cevizde hasat zamanı, iç rengini ve raf ömrünü doğrudan etkiler. Erken toplanan cevizin iç zarı tam gelişmemiştir ve kurudukça büzüşür; geç kalınan hasatta ise yere düşen cevizler nem ve güneş altında kararır, küflenir. Doğru zaman, ceviz ağacının üzerinde kendini gösterir.

Hasat zamanı geldiğinin belirtileri

• İç zarın kahverengileşmesi: Cevizi ortadan kestiğinizde iki iç yarısını ayıran zar (bölme dokusu) beyazdan açık kahverengiye dönmüşse iç fizyolojik olumuna ulaşmıştır. Bu, en güvenilir işarettir.
• Yeşil kabuğun çatlaması: Dış yeşil kabuk çatlamaya ve sert kabuktan kolayca ayrılmaya başlar.
• Ağaçtaki meyvelerin büyük çoğunluğunda (yaklaşık dörtte üçünde) yeşil kabuk çatladığında hasat için en uygun zaman gelmiş demektir.

Türkiye'de ceviz hasadı çeşide ve bölgeye göre eylül başından ekim sonuna kadar sürer. Erken çeşitler eylül başında, Chandler gibi geç çeşitler eylül sonu – ekim ortasında hasat edilir.

Hasat nasıl yapılır?

• Küçük bahçelerde cevizler sırıkla ya da dallar sarsılarak silkelenir. Sırıkla dallara sert vurmak bir sonraki yılın meyve gözlerine zarar verir; dallar mümkün olduğunca sarsılmalıdır.
• Büyük bahçelerde gövde sarsıcı makineler kullanılır.
• Ağaç altına örtü sermek toplamayı hızlandırır ve cevizin toprakla temasını azaltır.
• Yere düşen cevizler aynı gün toplanmalıdır. Nemli toprakta bekleyen cevizin iç rengi koyulaşır ve küf riski artar.

Yeşil kabuk ayırma ve yıkama

Toplanan cevizlerin yeşil kabuğu bekletilmeden, en geç bir iki gün içinde ayrılmalıdır. Yeşil kabuk üzerinde bekleyen ceviz ısınır; kabuktaki boyar maddeler sert kabuğa ve içe geçer, iç kararır. Kabuğu ayrılmayan yeşil cevizler yığın halinde bırakılmamalıdır.

Kabuk ayrıldıktan sonra cevizler yıkanarak üzerindeki kabuk artıkları temizlenir. Boş ve hafif cevizler yıkama suyunda yüzeye çıktığı için bu aşamada ayıklanabilir.

Kurutma

Hasat edilen cevizin içinde yüksek oranda nem vardır. Doğru kurutulmayan ceviz depoda küflenir ve acılaşır.

• Cevizler havadar, gölge bir yerde, ince tabaka halinde serilerek kurutulur ve sık sık karıştırılır.
• Uzun süre doğrudan güneş altında bırakmak iç rengini koyulaştırır.
• Kurutma makinelerinde hava sıcaklığı 40–43 °C'yi aşmamalıdır; daha yüksek sıcaklık iç yağının bozulmasına ve acılaşmaya yol açar.
• İçin nemi yaklaşık %8'in altına indiğinde kurutma tamamlanmıştır. Pratikte iç kırıldığında esnemeden çıt diye kırılıyorsa ceviz kurumuştur.

Depolama

Kurutulan cevizler serin, kuru, karanlık ve havadar bir yerde; nefes alan çuvallarda veya kasalarda saklanır. Kokulu ürünlerle (soğan, gübre, yakıt) aynı yerde depolanmamalıdır; ceviz kokuyu kolayca alır. Uzun süre saklanacak iç ceviz ise soğuk hava deposunda tutulmalıdır.