Anaç seçimi, meyve seyreltme, arı kovanı, tür seçimi, dikim tarihi ve budama zamanı hakkında üreticilerin en çok sorduğu sorular ve yanıtları.
Fidan alırken ve bahçe kurarken en çok karşılaştığımız soruları ve kısa yanıtlarını bir araya getirdik. Bahçenize özel sorularınız için bize her zaman ulaşabilirsiniz.
Meyve fidanının hangi anaç üzerinde olduğu önemli mi?
Çok önemlidir. Fidanın meyvesini çeşit belirler; ama ağacın ne kadar büyüyeceğini, kaçıncı yılda meyveye yatacağını, hangi toprağa dayanabileceğini ve ne kadar sık dikilebileceğini anaç belirler. Bodur anaçlar erken ve bol verim sağlar ama destek, iyi toprak ve düzenli sulama ister. Kuvvetli anaçlar ise fakir, kuru veya kireçli topraklara daha dayanıklıdır ancak geç meyveye yatar. Fidan alırken çeşidin yanında anacını da mutlaka sorun.
Meyvenin hasada geldiğini nasıl anlarım?
Türüne göre kabuğun zemin rengi, meyve etinin sertliği, şeker oranı ve meyvenin daldan kolay kopması gibi işaretlere bakılır. Ayrıntıları Meyve türlerine göre hasat takvimi yazımızda anlattık.
Meyve seyreltmesi ne zaman ve ne kadar yapılmalı?
Ağaç taşıyabileceğinden fazla meyve bağladığında meyveler küçük kalır, kalite düşer ve ertesi yıl verim azalır (periyodisite). Elle seyreltme genellikle haziran dökümünden sonra, meyveler fındık iriliğindeyken yapılır. Genel bir kural olarak:
- Elma ve armutta her salkımda bir, en fazla iki meyve bırakılır.
- Şeftali ve nektarinde meyveler arasında yaklaşık 15–20 cm mesafe kalacak şekilde seyreltilir.
- Kayısı ve erikte meyveler arasında yaklaşık 5–10 cm bırakılır.
Doğru miktar ağacın yaşına, gücüne ve çeşide göre değişir.
Bahçemde arı kovanı bulundurmak zorunda mıyım?
Zorunlu değildir, ama tozlanması böceklerle olan türlerde (kiraz, badem, elma, armut, erik gibi) çiçeklenme döneminde bahçede arı bulunması meyve tutumunu belirgin şekilde artırır. Özellikle kendine verimsiz çeşitlerde ve arı popülasyonunun az olduğu bölgelerde, dönüm başına bir kovan civarında arı getirmek yaygın bir uygulamadır. Çiçeklenme döneminde arılara zarar veren ilaçlamalardan kaçının.
Hangi meyve türünü dikeceğime nasıl karar veririm?
Şu sorulara yanıt vererek başlayın:
- Bölgemde ilkbahar geç donları ne zaman bitiyor, kış ne kadar soğuk geçiyor?
- Toprağım derin mi, kireçli ya da tuzlu mu? (Toprak analizi)
- Sulama suyum var mı, ne kadar?
- Ürünü taze mi satacağım, kurutacak mı, depolayacak mıyım? Yakınımda pazar ya da alıcı var mı?
- Bahçeye ne kadar iş gücü ayırabilirim?
Bu bilgilerle bize ulaşırsanız arazinize uygun tür ve çeşitleri birlikte belirleyebiliriz.
Meyve fidanlarını hangi tarihe kadar dikebilirim?
Çıplak köklü fidanlar yapraklar döküldükten sonra, genellikle kasım başından mart sonuna kadar dikilir. İlkbaharda fidanın gözleri uyanmadan dikimi tamamlamak gerekir. Tüplü fidanlar ise toprak donlu olmadığı sürece yılın büyük bölümünde dikilebilir; yaz dikiminde düzenli sulama şarttır.
Meyve ağaçları için en uygun budama zamanı ne zaman?
Ana budama (kış budaması) ağaçlar yapraklarını döktükten sonra, en sert soğuklar geçtikten sonra ve gözler uyanmadan önce, yani genellikle şubat–mart aylarında yapılır. Şiddetli ayaz dönemlerinde budama yapılmaz.
- Kiraz ve kayısı gibi sert çekirdekliler, kış budamasında açılan yaralardan hastalık kaptığı için çoğu zaman hasattan sonra yaz sonunda budanır.
- Yaz budaması (sürgün alma, gövde ve dip sürgünlerini temizleme) ağacın ışıklanmasını iyileştirir.
- Büyük kesim yerlerine aşı macunu sürmek ve budama aletlerini dezenfekte etmek hastalık bulaşmasını azaltır.